Mέλι

1.Τι είναι το μέλι;

Σύμφωνα με την νομοθεσία ως μέλι νοείται "η φυσική γλυκιά ουσία που παράγουν οι μέλισσες του είδους Apis Melifera από το νέκταρ των φυτών ή από εκκρίσεις ζώντων μερών φυτών ή εκκρίματα εντόμων απομυζούντων φυτά ευρισκόμενα πάνω σε ζώντα μερη των φυτών, τα οποία οι μέλισσες συλλέγουν, μετατρέπουν αναμειγνύοντας με ειδικές ύλες του σώματος τους, αποθέτουν, αφυδατώνουν, εναποθηκεύουν και φυλάσσουν στις κηρήθρες της κυψέλης προκειμένου να ωριμάσουν".

2.Πως παράγεται το μέλι;

Το μέλι είναι ένα προιόν το οποίο παράγεται αποκλειστικά από τις μέλισσες οι οποίες συλλέγουν το νέκταρ από τα άνθη ή από μελιτώδεις εκκρίσεις. Προσθέτουν ένζυμα και το αποθηκεύουν ωστε να ωριμάσει. Η ωρίμανση αφορά κυρίως την διάσπαση της σουκρόζης σε γλυκόζη και φρουκτόζη και στη μείωση της υγρασίας στα επίπεδα γύρω από το 17%. Όταν το μέλι είναι πλέον ώριμο καλύπτεται με κερί από τις μέλισσες.

3.Τύποι μελιού.

Το μέλι χωρίζεται σε δύο κατηγορίες, το μέλι από νέκταρ στο οποίο συγκαταλέγονται τα λεγόμενα ανθόμελα και το μέλι από μελιτώματα. Το μέλι πάιρνει την ονομασία του φυτού από το οποίο προήλθε το νέκταρ ή το μελίτωμα. Επειδή όμως δεν είναι δυνατόν να παραχθεί μέλι 100% αμιγές, παίρνει το όνομα του φυτού που έχει συνησφέρει τουλάχιστον κατα 50%. Οι σημαντικότεροι τύποι μελιού που παράγονται στη χώρα μας είναι τα μέλια του πεύκου, ελάτου, θυμαριού, πορτοκαλιάς και βαμβακιού. Ακολουθούν τα μέλια από καστανιά, ερείκη, βελανιδιά, ηλίανθο κλπ. Κάθε τύπος μελιού έχει τη δικία του γεύση, άρωμα, χρώμα, ιδιότητες και ρευστότητα. Πολύ συχνά στην ελληνική αγορά βρίσκουμαι ανάμεικτα μέλια τα λεγόμενα χαρμάνια.

4.Τι περιέχει το μέλι;

Το μέλι περιέχει κατα κύριο λόγο σάκχαρα κυρίως φρουκτόζη και γλυκόζη και νερό. Η ρευστότητα του μελιού εξαρτάται από την υγρασία του μελιού (νερό). Μέλια που προέρχονται από μελιτώμματα είναι συνύθως πιο πυκνόρευστα. Το pH του μελιού είναι όξινο και κυμαίνεται από 3,3 εως 5,9. Το μέλι περιέχει μέταλλικά στοιχεία με κυριότερο το κάλιο. Περιέχει ένζυμα τα οποία προέρχονται από το νέκταρ ή προστίθενται από τις μέλισσες. Τέλος περιέχει πρωτείνες, αμινοξέα και βιταμίνες.

5.Γιατί το μέλι κρυσταλώνει;

Η κρυστάλωση του μελιόυ ωφείλεται στη συμπήκνωση των μορίων της γλυκόζης. Σε γενικές γραμμές όσο περισσότερη γλυκόζη και λιγότερη υγρασία περιέχει ένα μέλι τόσο πιο γρήγορα θα κρυσταλλώση. Η κρυστάλλωση είναι μία απολύτα φυσική ιδιότητα του μελιού εκτός ίσως από αυτό του ελάτου. Το κρυσταλλωμένο μέλι ρευστοποιήται σε μπεν μαρί στους 45 - 50 C χωρίς να χάνει την θρεπτική του αξία. Η κρυστάλλωση ως φαινόμενο δεν έχει καμία σχέση με τη νοθεία του μελιού.

6.Πως αποθηκεύεται το μέλι;

Το μέλι αποθηκεύεται σε σκιερό, σχετικά ζεστό και ξηρό περιβάλλον και όχι στο ψηγείο όπως άλλα τρόφιμα. Το καλύτερο μέσο συσκευασίας είναι το γυάλινο δοχείο. Το μέλι αποροφά εύκολα μυρωδιές του περιβάλλοντος και γι αυτό καλό είναι να αποφεύγουμε να αφήνουμε το δοχείο ανοικτό για πολύ ώρα.

7.Θεραπευτική χρήση μελιού

Το μέλι περιέχει κάποια πολύ σημαντικά ένζυμα για τον οργανισμό μας καθώς και υπεροξείδιο του υδρογόνου, γνωστό και ως οξυζενέ. Έχει αντιβακτηριδιακές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, προσφέρει ανακούφιση από τον στομαχόπονο και συντομεύει την διάρκεια της διάρροιας.

8.Το μέλι στην Ελλάδα

Το ελληνικό μέλι χαρακτηρίζεται από το ξεχωριστό άρωμα, γεύση και πυκνότητα. Σε αυτό συμβάλλει η ελληνική φύση και το κλίμα της χώρας μας. Η Ελλάδα διαθέτει ένα ιδιαίτερα πλούσιο, ξεχωριστό και ευνοϊκό βοτανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη της μελισσοκομίας. Τα μέλια που παράγονται έχουν υψηλή θρεπτική αξία και γευστική ποιότητα. Με τις μεθόδους της σύγχρονης μελισσοκομικής πρακτικής ο καταναλωτής μπορεί να απολαύσει ένα αγνό προϊόν σε προσιτή τιμή το οποίο μπορεί άνετα να αντικαταστήσει την ζάχαρη στο τραπέζι μας. Η παραγωγή μελιού στην Ελλάδα καλύπτει τις καταναλωτικές ανάγκες της χώρας. Όπου και αν είστε θα βρείτε ντόπιο καλό μέλι να αγοράσετε. Βοηθώντας τον Έλληνα παραγωγό βοηθάτε την οικονομία γενικότερα.

9.Πηγές

1. P.C. Molan, "Why honey is effective as a medicine", Honey Research Unit, Department of Biological Sciences, Universtity of Waikato, Hamilton, New Zealand
2. Codex Alimentarius (2001) Draft revised standard for honey. Alinorm 01/25 19-26. and EU Council Directive 2001/11 O/EC of 20
3 .December 2001 relating to honey. Official journal of the European Communities L10, 47-52
4. Amy E. Jeffrey, Carlos M. Echazarreta, "Medical uses of honey", Facultad de Medicina Veterinaria y Zootecnia, Universidad Autonoma de Yucatan, Merida, Yucatan, Mexico
5. http://happyherbivore.com/2011/10/what-is-honey-vegan
6. http://besthoneysite.com/buy-honey/

7. http://fordshoneyfarm.com/honey-crystallization.html

Γύρη

1. Τι είναι η γύρη

Η γύρη είναι το αρσενικό στοιχείο της γονιμοποίησης των ανθέων. Βρίσκεται σε πολύ λεπτούς κόκκους πάνω στα άνθη. Χωρίζεται σε δύο κατηγορίες, την ανεμόφιλη και την εντομόφιλη. Στην μελισσοκομία ενδιαφέρον παρουσιάζει η εντομόφιλη γύρη.

                                              Εικόνα 1 - Κόκκοι γύρης διαφόρων ανθέων

2. Πως συλλέγεται η γύρη

Η γύρη συλλέγεται μέσω των μελισσών από τα άνθη. Κάθε μέλισσα αναμιγνύει την γύρη με νέκταρ ώστε να  συγκολληθούν οι κόκκοι. Κάθε μέλισσα υπολογίζεται ότι μεταφέρει 20mg γύρης σε κάθε ταξίδι και απαιτείται περίπου μία ώρα για να συλλέξει αυτήν την ποσότητα. Την αποθηκεύει στα πίσω πόδια, στους λεγόμενους γυρεόσακους. Κατά τη μεταφορά της γύρης στην κυψέλη επεμβαίνει ο μελισσοκόμος με μία ειδική παγίδα, την γυρεοπαγίδα και έτσι επιτυγχάνεται η συλλογή της από των άνθρωπο. Κατόπιν αποξεραίνεται και αποθηκεύεται στο ψυγείο.

                                                  Εικόνα 2 - Μέλισσα συλλέγει γύρη

3. Τι περιέχει η γύρη

Η γύρη είναι μία από τις φυσικές υπέρ-τροφές. Επειδή όμως η σύσταση της αλλάζει από φυτό σε φυτό δεν έχουν ταυτοποιηθεί όλα τα χαρακτηριστικά της. Από τις μέχρι τώρα έρευνες γνωρίζουμε ότι η γύρη είναι η πλουσιότερη φυσική τροφή σε πρωτεΐνες, βιταμίνες, απαραίτητα αμινοξέα, ορμόνες, ένζυμα και μεταλλικά στοιχεία. Αν συγκρίνουμε τροφές όπως το βοδινό κρέας, το αυγό και το τυρί διαπιστώνουμε ότι σε ίσες ποσότητες η γύρη περιέχει από 5 έως 7 φορές περισσότερα αμινοξέα.

 Γάλλοι ερευνητές ανακάλυψαν μία αντιβιοτική ουσία και έναν παράγοντα ανάπτυξης. Σε γύρη όμως που δεν είχε συλλεχθεί από μέλισσα ανακάλυψαν ελάχιστες ποσότητες από αυτές τις ουσίες. Η μέλισσα όπως αναφέρθηκε προηγουμένως προσθέτει νέκταρ στην γύρη. Μαζί με το νέκταρ προσθέτει και λίγο σάλιο. Εδώ βρίσκεται το μυστικό. Η γύρη που παίρνουμε από τις μέλισσες και όχι απευθείας από τα φυτά είναι μία επεξεργασμένη γύρη. Τα διάφορα ένζυμα που προσθέτει η μέλισσα απογειώνουν στην κυριολεξία αυτήν την τροφή. Γι αυτό και η γύρη που συλλέγουμε από την κυψέλη ονομάζεται και μελισσογύρη.

4. Ιδιότητες της γύρης

Η γύρη περιέχει Ρουτίνη (βιταμίνη Π) η οποία δυναμώνει και μεγαλώνει τα τριχοειδή αγγεία της κυκλοφορίας και ενισχύει τις φλέβες και τις αρτηρίες. Αυτήν η ιδιότητα συντελεί στο να απομακρύνει σε μεγάλο βαθμό τις καρδιακές προσβολές και τα εγκεφαλικά επεισόδια και ειδικά για όσους έχουν περάσει τα 40 χρόνια της ηλικίας τους.

Περιέχει μία ποσότητα από ένζυμα που είναι απαραίτητα για την αφομοίωση και την απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων από το πεπτικό σύστημα του ανθρώπινου οργανισμού. Η γύρη ρυθμίζει την λειτουργία του εντέρου και αποστειρώνει ολόκληρο το πεπτικό σύστημα.

Έρευνες που γίνανε στις Σκανδιναβικές χώρες απέδειξαν ότι αναζωογονεί τον προστάτη και βοηθάει στην σωστή σεξουαλική ζωή.

Αυξάνει την όρεξη, λιγοστεύει την αρτηριακή πίεση, αυξάνει την ικανότητα για εργασία, προωθεί τον πλουτισμό της αιμογλοβίνης, καταπραΰνει τα νεύρα και καταπολεμά την αϋπνία. 

                                                Εικόνα 3 - Γύρη έτοιμη για κατανάλωση

5. Πως καταναλώνεται η γύρη

Τριάντα πέντε γραμμάρια γύρης (μια κουταλιά της σούπας) την ημέρα, καλύπτουν τις ημερήσιες ανάγκες μας σε πρωτεΐνες, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Η κατανάλωση γύρης πρέπει να ξεκινήσει με μικρή ποσότητα μέχρι να συνηθίσει το στομάχι. Προτείνεται μια κουταλιά του γλυκού καθημερινά για μια περίπου εβδομάδα και σταδιακή αύξηση σε μια κουταλιά της σούπας. Η κατανάλωση γύρης θα πρέπει να συνεχισθεί χωρίς διακοπή για 4-6 μήνες ανάλογα με τις ανάγκες και την αντίδραση κάθε ατόμου ξεχωριστά. Η γύρη καταναλώνεται αυτούσια όπως έχει ή διαλυμένη.

6.Τι γίνεται όταν κάποιος είναι αλλεργικός

Η γύρη στην οποία αποδίδονται αλλεργίες είναι η ανεμόφιλη η οποία ίπταται και όχι η εντομόφιλη η οποία περιέχει κολλώδεις ουσίες. Παρόλα αυτά καλό είναι ο αλλεργικός να συμβουλευτεί τον γιατρό του πριν καταναλώσει γύρη. 

7. Η γύρη στη Ελλάδα

Η γύρη δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Ελλάδα. Τα προηγούμενα χρόνια ελάχιστοι μελισσοκόμοι ασχολούνταν με την παραγωγή της. Τελευταία η εικόνα έχει αλλάξει προς το καλύτερο και η παραγωγή, διάθεση και κατανάλωση της ελληνικής γύρης έχει αυξητικές τάσεις. Προτείνουμε λοιπόν στους καταναλωτές να αγοράζουν ελληνική γύρη όχι μόνο γιατί έτσι ενισχύουν την παραγωγή της αλλά και την εγχώρια οικονομία αλλά κυρίως διότι η ελληνική γύρη είναι εξαιρετικής ποιότητας λόγω των πλούσιων ανθοφοριών σε αρωματικά φυτά.

Πηγές

http://www.ekem.org.gr/#

http://www.arkadiko-meli.gr/default.asp?contentID=535

http://www.the-beauty-tips.com/diet/diet-for-allergies-to-pollen-pollini-composite.html

http://www.natures-desktop.com/imagelarge/1600x1200/225/pollen-bee-flying.php

http://www.benefits-of-honey.com/bee-pollen.html